| Útgáfa - yfirlit |
| Athugasemdir |
1. Athugið: Kóðun notuð við skráningu á nýgengi og dánartíðni getur verið mismunandi á milli landa, sérstaklega á árum áður. Gögnum úr kerfi hvers lands var varpað yfir í grunn byggðan á alþjóðlegum reglum. Engu að síður eru frávik vegna mismunar í kóðun á milli landa. Nokkur þekkt frávik eru skráð að neðan.
|
2. Tölur um nýgengi eru frá krabbameinsskránum. Í samvinnu við skrárnar var gögnum varpað yfir í ICD-O-3. IARCcrgTools hugbúnaður var notaður við endurkóðun yfir í ICD-O-3 og síðan yfir í ICD-10. Sami hugbúnaður var notaður til að telja ný krabbamein í sama líffæri sem eitt (sbr. reglur IARC/IACR, 2004). Að lokum var gögnunum varpað yfir í flokkunarkerfi NORDCAN. Þessar varpanir geta hugsanlega leitt til þess að fjöldi tilfella í einstökum meinum er ekki nákvæmlega sá sami og í skýrslum einstakra krabbameinsskráa eða í alþjóðlegum rannsóknum eins og t.d. Cancer Incidence in Five Continents.
 Nýgengi krabbameins í þvagvegum er ekki alveg sambærilegt milli norðurlandanna vegna mismunar í kóðun í gegnum tíðina. Í Danmörku hafa forstigskrabbamein í blöðru alltaf verið talin með í nýgengi en aldrei í Finnlandi.
Nýgengi heilaæxla og annarra æxla í miðtaugakerfi er ekki alveg sambærilegt á milli Norðurlandanna þar sem í sumum tilfellum eru góðkynja og/eða ótilgreind æxli talin með.
Nýgengi húðkrabbameina, annarra en sortuæxla er ekki sambærilegt á milli Danmerkur og hinna Norðurlandanna fyrir árið 1978 þar sem Danmörk skráði grunnfrumuæxli með öðrum húðkrabbameinum á árunum 1943-1977.
|
3. Upplýsingum um dánartíðni var fyrst varpað yfir í ICD-10 og síðan yfir í flokkunarkerfi NORDCAN. Tölur um fjölda látinna úr krabbameini eru úr dánarmeinaskrám viðkomandi þjóða. Í Finnlandi er þessu hins vegar þannig háttað að dánartíðni krabbameina er byggð á upplýsingum úr krabbameinsskrá sem segja til um dánarmein sjúklings.
Fjöldi látinna úr krabbameini í Danmörku er of lár árin 2007 og 2008. Þessi ár eru dánarorsakir ekki þekktar fyrir 2,9% og 4,5 %.
Dánartíðni krabbameins í gallblöðru vantar (birt sem núll) fram til ársins 1960 fyrir Danmörku og Svíþjóð, til 1957 fyrir Ísland og til 1968 fyrir Noreg.
Dánartíðni fleiðru vantar (birt sem núll) fram til ársins 1960 fyrir Danmörku og Svíþjóð og til 1968 fyrir Noreg.
Ekki er hægt að greina á milli dánartíðni langvinns hvítblæðis og bráðahvítblæðis á fyrri árum. Dánartíðni hvítblæðis er birt sem langvinnt hvítblæði (bráðahvítblæði birt sem núll) fram til ársins 1960 fyrir Danmörku og Svíþjóð. Fyrir Ísland og Noreg er dánartíðni af völdum bráðahvítblæðis of lág og dánartíðni af völdum langvinns hvítblæðis of há fram til 1960.
|
|
4. Við útreikninga á algengi, fjöldi einstaklinga á lífi á tilteknum tíma, eru notaðir dánardagar frá dánarmeinaskrám (fyrir Ísland: Hagstofu Íslands).
|
|
5. Upplýsingar um lifun eiga rætur að rekja til verkefnisins ”The survival of cancer patients diagnosed 1964-2003 in the Nordic countries”, birt í Acta Oncologica 2010, 5. tölublað. Að auki er birt eins árs lifun og fyrir síðasta fimm ára tímabilið er notuð ”cohort” reikniaðferð í stað ”hybrid”. Lifunargreinarnar má finna á slóðinni www.ancr.nu/cancer_survival.asp.
|
|
6. Gögnin eru flokkuð eftir þjóðum, gagnagerð (nýgengi, dánartíðni, algengi og lifun), greiningarárum eða tímabilum, meinum, kyni og aldurshópum. NORDCAN grunnurinn inniheldur ekki upplýsingar um einstaklinga.
|
|
7. Tölur frá Færeyjum eru bráðabirgðatölur. Af þeim sökum eru gögnin ekki með þegar fyrir þjóð er valið "Norðurlöndin".
|
|
8. Samanlagðar niðurstöður fyrir landshluta geta verið lægri en niðurstöður fyrir allt landið, þar sem fáeina einstaklinga skortir nákvæmar upplýsingar um búsetu.
|
Vinna við vörpun gagna fór fram á aðalskrifstofu NORDCAN. Gerð gagnagrunns fyrir netútgáfu fór fram hjá Section of Cancer Information (CIN) hjá IARC.
|
Mismunandi kóðunarkerfi hafa verið notuð fyrir skráningu krabbameina í gegnum tíðina. Stökk í nýgengi eða dánartíðni geta átt sér stað þegar skipt er um ICD-útgáfur (t.d. krabbamein í lifur) eða varpað á milli útgáfa. Töflur að neðan sýna á hvaða tímabilum mismunandi útgáfur af ICD hafa verið notaðar fyrir nýgengi og dánartíðni í hverju landi fyrir sig.
| Ár sem ICD-útgáfa var notuð við skráningu nýgengis |
| Land |
ICD-7 |
ICD-9 |
ICD-O-1 |
ICD-O-2 |
ICD-O-3 |
| Danmörk |
- |
1943-1977 |
1978-2003 |
- |
2004-nú |
| Færeyjar |
- |
- |
- |
1960-nú |
- |
| Finnland |
1952-um það bil 2006 |
- |
- |
- |
um það bil 2007-nú |
| Ísland |
1955-1979 |
1980-1982 |
1983-1990 |
1991-2002 |
2003-nú |
| Noregur |
1952-1992 |
- |
- |
1993-nú |
- |
| Svíþjóð |
1958-1992 |
- |
- |
1993-2004 |
2005-nú |
Frekari upplýsingar má finna í yfirliti fyrir norrænu Krabbameinsskrárnar (bls. 11) í
http://www.ancr.nu/survey.asp
| Ár sem ICD-útgáfa var notuð við skráningu dánarmeina |
| Land |
ICD-6 |
ICD-7 |
ICD-8 |
ICD-9 |
ICD-10 |
| Danmörk |
1951-1957 |
1958-1968 |
1969-1993 |
- |
1994-nú |
| Færeyjar |
- |
- |
1991-1993 |
- |
1994-nú |
| Finnland |
- |
1952-1968 |
1969-1986 |
1987-1995 |
1996-nú |
| Ísland |
- |
1951-1970 |
1971-1980 |
1981-1995 |
1996-nú |
| Noregur |
1951-1957 |
1958-1968 |
1969-1985 |
1986-1995 |
1996-nú |
| Svíþjóð |
1952-1959 |
1960-1968 |
1969-1986 |
1987-1996 |
1997-nú |
|
Fyrirspurnum varðandi meðhöndlun gagna skal beint til aðalskrifstofu NORDCAN, (á ensku) Danish Cancer Society, Dept. of Cancer Prevention and Documentation, Strandboulevarden 49, DK-2100 Copenhagen O. Att. G. Engholm (gerda@cancer.dk) eða H.H. Storm (hans@cancer.dk) ellegar á íslensku til Elínborgar J. Ólafsdóttur (ella@krabb.is).
|
